در تاریخ تفاوت‌های بنیادی میان زنان و مردان باعث شده تبعیض‌هایی علیه زنان اعمال شود. با پیشرفت علم و بینش انسان‌ها رفته رفته قضاوت‌های مردم درباره‌ی توانایی و جایگاه زن تغییر کرده است. تغییری که با گذشت سال‌ها و شکل‌گیری جنبش‌های مختلف فکری، باز هم جای کار دارد. مارگارت اتوود، مهم‌ترین چهره‌ی ادبی کانادا و فعال حقوق زنان در کتاب سرگذشت ندیمه، تبعیض‌های جنسینی و نگاه‌های جنسیت زده را در بستر یک انقلاب در زمانی نامعلوم به‌روشنی و با بی‌رحمی و صراحت ترسیم کرده است.

زمانی که آتوود نوشتن سرگذشت ندیمه ( The Handmaid’s Tale) را شروع  کرد، نام آن را «اف‌فرد» به تاثیر از شخصیت اصلی داستان گذاشت. او این اثر را زمانی که در آلمان ساکن بود، با ماشین تحریر آلمانی که کرایه کرده بود نوشت. در آن سال‌ها دیوار برلین، بخش غربی و شرقی شهر را از هم جدا کرده بود و مارگارت اتوود به تاثیر از حکومت‌های دیکتاتوری شروع به نوشتن این داستان کرد.

سرگذشت ندیمه در سال ۱۹۸۵ منتشر شد؛ درحالی‌که اتوود چند‌بار از انتشار آن صرف‌نظر کرده بود. آتوود برای این کتاب جایزه‌ی آرتور سی کلارک را گرفت که جایزه‌ی مخصوص کتاب‌های علمی-تخیلی است. هرچند اتوود مخالف چنین نظری درباره‌ی ژانر کتاب است.

بخشی از کتاب

هولناک‌تر از همه، کیسه‌های روی سرشان است، هولناک‌تر از آنچه چهره‌هایشان می‌توانست باشد. مردها را به مجسمه‌هایی شبیه می‌کند که صورت‌هایشان هنوز طراحی نشده‌اند. گویی مترسک‌هایی هستند که برای ترساندن ساخته شده‌اند. یا گویی سرهایشان گونی است، پر از ماده‌ای تفکیک ناپذیر، مثل آرد یا خمیر. سنگینی سرهاشان، جای خالیشان، به پایین کشیده شدنشان به خاطر جاذبه و دیگر حیاتی نیست که سر جا نگهشان بدارد. سرها صفرند.

اما اگر نگاه کنید و نگاه کنید، همان گونه که ما می‌کنیم، می‌توانید خطوط صورتشان را زیر پارچه سفید، چون سایه‌هایی خاکستری ببینید. سرها، سرهای آدم برفی‌هایی است که چشمان زغالی‌شان و بینی‌های از هویج‌شان افتاده باشند. سرها ذوب می‌شوند.»

درباره نویسنده

مارگارت اِلنور اتوودMargaret Elenor Atwood) (زاده ۱۸ نوامبر ۱۹۳۹) شاعر، داستان‌نویس، منتقد ادبی، فعال سیاسی و فمینیست سرشناس کانادایی است. او جوایز ادبیات پرنسس آستوریاس و آرتور سی. کلارک را دریافت کرده است؛ پنج بار برای جایزه بوکر نامزد شده که از این میان یک بار برنده آن بوده است؛ همچنین، بارهای متعدد در مرحله پایانی جایزه فرماندار کل کانادا (Governor General) حضور داشته و دو بار آن را به‌دست آورده است. نام او در سال ۲۰۰۱ در میان ستاره‌داران پیاده‌راه مشاهیر کانادا قرار گرفت. او همچنین یکی از بنیان‌گذاران بنیاد نویسندگان کانادا است؛ سازمانی غیرانتفاعی که برای تقویت جامعه نویسندگان کانادا می‌کوشد. در کنار خدمات بی‌شمارش به ادبیات کانادا، او از متولیان بنیان‌گذاری جایزه شعر گریفین است. کتاب‌های سرگذشت ندیمه، آدمکش کور برندهٔ جایزهٔ بوکر سال ۲۰۰۰ و اوریکس و کریک از آثار او هستند.

به اشتراک بگذارید

محمد صادق واعظی
نویسنده مطلب sadegh